پوست دهیدراته چیست؟ 9 نشانه کم‌آبی پوست و راه‌های بازگرداندن رطوبت

پوست دهیدراته چیست؟ 9 نشانه کم‌آبی پوست و راه‌های بازگرداندن رطوبت

پوست دهیدراته یعنی پوست در لایه‌های سطحی خود آب کافی ندارد و به همین دلیل ممکن است کشیده، کدر، خسته یا حساس به نظر برسد. کم‌آبی پوست حتی روی پوست چرب هم اتفاق می‌افتد و همیشه به معنی پوست خشک نیست. استفاده از شوینده‌های قوی، آب داغ، هوای خشک، آفتاب و مراقبت نادرست می‌توانند مقدار آب از دست‌رفته را بیشتر کنند. با اصلاح روتین، انتخاب ترکیبات مناسب و کمک به سد دفاعی پوست می‌توان وضعیت را به‌تدریج بهتر نمود.

دهیدراته بودن پوست یعنی چه؟

وقتی میزان آب موجود در لایه بیرونی پوست کاهش پیدا می‌کند یا آب با سرعت زیادی از سطح پوست خارج می‌شود، ظاهر و احساس پوست تغییر می‌کند. این حالت را می‌توان کم‌آبی پوست نامید و برخلاف پوست خشک، می‌تواند موقتی باشد و در هر نوع پوستی رخ دهد.

لایه بیرونی پوست، یعنی استراتوم کورنئوم، فقط یک پوشش ساده نیست. این بخش مانند یک سد محافظ عمل می‌کند و کمک می‌کند آب بیش از اندازه از پوست خارج نشود. درون این ساختار، ترکیباتی مانند اسیدهای آمینه، اوره و سایر اجزای Natural Moisturizing Factor یا NMF در نگهداری آب نقش دارند. چربی‌های بین سلولی مانند سرامیدها، کلسترول و اسیدهای چرب نیز به حفظ یکپارچگی این سد کمک می‌کنند.

مشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که این سد ضعیف شود. در این حالت، پدیده‌ای به نام از دست رفتن آب از راه پوست یا TEWL افزایش پیدا می‌کند؛ یعنی آب راحت‌تر از سطح پوست تبخیر می‌شود. نتیجه می‌تواند کشیدگی، زبری، کدری و برجسته‌تر شدن خطوط ریز باشد.

نکته‌ای که خیلی‌ها اشتباه می‌گیرند این است که پوست دهیدراته الزاما پوسته‌پوسته و خشک نیست. حتی ممکن است پیشانی و بینی برق بزند اما گونه‌ها بعد از شست‌وشو احساس کشیدگی داشته باشند. بنابراین تشخیص فقط بر اساس میزان چربی صورت منطقی نیست.

در واقع، بهتر است این موضوع را این‌طور به خاطر بسپارید؛ پوست خشک بیشتر به کمبود چربی مربوط است، اما پوست دهیدراته به کمبود آب مربوط می‌شود. یک فرد حتی می‌تواند هم‌زمان پوست خشک و کم‌آب داشته باشد.

فرق پوست خشک و پوست دهیدراته چیست؟

پوست خشک بیشتر یک ویژگی یا نوع پوست است که با تولید کمتر چربی همراه می‌شود؛ اما پوست دهیدراته یک وضعیت ناشی از کاهش آب است و حتی پوست چرب نیز می‌تواند دچار آن شود.

این تفاوت فقط یک بازی با کلمات نیست؛ چون انتخاب محصولات مراقبتی را تغییر می‌دهد. تصور کنید فردی پوست چرب دارد اما بعد از شست‌وشو احساس کشیدگی می‌کند، خطوط ریز صورتش بیشتر دیده می‌شوند و سطح پوستش کدر شده است. اضافه کردن محصولات بسیار چرب به چنین روتینی لزوماً مشکل اصلی را حل نمی‌کند. نخست باید کم‌آبی و آسیب احتمالی به سد پوستی مورد توجه قرار گیرد.

در مقابل، فردی که ذاتا پوست خشک دارد، معمولا با کمبود چربی سطحی مواجه است و ممکن است زبری، پوسته‌ریزی و احساس کشیدگی مداوم داشته باشد. چنین پوستی اغلب از مرطوب‌کننده‌های غلیظ‌تر و ترکیبات نرم‌کننده و محافظ سود بیشتری می‌برد. آکادمی پوست آمریکا نیز برای پوست بسیار خشک استفاده از کرم‌ها و پمادها را موثرتر از لوسیون‌های سبک‌تر می‌داند.

نشانه‌های پوست دهیدراته چیست؟

کشیدگی بعد از شست‌وشو، کدر شدن چهره، بیشتر دیده شدن خطوط ریز، زبری، احساس ناراحتی و افزایش حساسیت از نشانه‌هایی هستند که می‌توانند با کم‌آبی همراه باشند.

یکی از اولین چیزهایی که فرد متوجه می‌شود، تغییر حس پوست است. صورت ممکن است بلافاصله بعد از شستن احساس کش آمدن داشته باشد؛ حتی در شرایطی که چند ساعت بعد دوباره چربی روی سطح پوست دیده شود. این تضاد، به‌خصوص در پوست چرب دهیدراته، بسیار گیج‌کننده است.

• مشخص‌تر شدن خطوط ریز
• زبری یا ناهماهنگ شدن بافت
• پوسته‌ریزی در بعضی قسمت‌ها
• نشستن نامنظم کرم‌پودر روی سطح صورت
• کدر شدن پوست و از دست رفتن شادابی ظاهری
• احساس کشیدگی به‌خصوص بعد از پاک‌کردن صورت
• افزایش حساسیت نسبت به شوینده یا محصولات جدید
• احساس سوزش یا ناراحتی هنگام استفاده از برخی محصولات

البته هیچ‌کدام از این موارد به تنهایی ثابت نمی‌کند که علت حتما کم‌آبی است. برای نمونه، خشکی شدید، اگزما یا تحریک ناشی از محصولات پوستی هم می‌تواند با قرمزی، خارش، ترک و پوسته‌ریزی همراه باشد. آکادمی پوست آمریکا نیز اشاره می‌کند که خشکی شدید ممکن است با خارش، ترک، پوسته‌ریزی و حتی درد همراه شود.

یک نکته کاربردی این است که به زمان بروز نشانه‌ها دقت کنید. اگر پوست شما قبلا وضعیت متعادلی داشته اما پس از تغییر شوینده، شروع لایه‌برداری، سفر، قرار گرفتن طولانی در هوای خشک یا استفاده بیشتر از محصولات ضدجوش ناگهان کشیده و کدر شده، احتمال نقش عوامل محیطی یا مراقبتی بیشتر می‌شود.

چرا پوست دهیدراته می‌شود؟

شوینده‌های خشن، آب داغ، هوای سرد یا خشک، باد، تهویه مطبوع، آفتاب، شست‌وشوی بیش از حد و بعضی محصولات مراقبتی می‌توانند به افزایش از دست رفتن آب و ضعف سد پوستی کمک کنند.

یکی از اشتباهات اساسی این است که کم‌آبی صورت را فقط به کم آب خوردن نسبت دهیم. دریافت مایعات برای سلامت عمومی مهم است، اما رطوبت پوست تنها با نوشیدن یک لیوان آب بیشتر تعیین نمی‌شود. چیزی که روی سطح پوست اتفاق می‌افتد، به عملکرد سد پوستی و سرعت تبخیر آب نیز ارتباط دارد.

شست‌وشوی بیش از اندازه و آب داغ

شست‌وشوی طولانی یا استفاده از آب خیلی داغ می‌تواند چربی‌های محافظ سطح پوست را کاهش دهد. صابون‌ها و شوینده‌های قوی نیز ممکن است برای پوست حساس و خشک‌کننده باشند. AAD توصیه می‌کند برای پوست خشک، شوینده ملایم و بدون عطر انتخاب شود و تماس طولانی با آب داغ کاهش پیدا کند.

هوای خشک و تغییرات محیطی

سرمای هوا، باد، گرمای داخلی ساختمان و استفاده مداوم از سیستم‌های تهویه می‌توانند محیط را خشک‌تر کنند. در چنین شرایطی پوست آب بیشتری از دست می‌دهد و ممکن است احساس کشیدگی زودتر ظاهر شود.

لایه‌برداری و ترکیبات تحریک‌کننده

استفاده مکرر از اسیدها، رتینوئیدها یا محصولات پاک‌کننده قوی، مخصوصا وقتی بدون برنامه و هم‌زمان مصرف شوند، می‌تواند پوست را تحریک کند. AAD برای پوست بسیار خشک توصیه می‌کند تا زمان بهبود، از بعضی ترکیبات تحریک‌کننده مانند عطر و رتینوئیدها با احتیاط بیشتری استفاده شود.

آفتاب و سبک زندگی

قرار گرفتن زیاد در برابر آفتاب، خواب ناکافی و شرایط محیطی نامناسب نیز می‌توانند وضعیت پوست را ناخوشایندتر کنند. بنابراین بازگرداندن رطوبت پوست فقط با خرید یک سرم جدید شروع نمی‌شود؛ گاهی حذف یک عادت اشتباه، اثر بیشتری دارد.

این مقاله را از دست ندهید: آبرسان پوست چیست؟ تفاوت آبرسان و مرطوب کننده + راهنمای انتخاب

درمان خانگی پوست دهیدراته

روتین را ساده کنید، شوینده ملایم انتخاب کنید، روی پوست کمی نم‌دار از ترکیبات آبرسان استفاده کنید و سپس با یک مرطوب‌کننده مناسب، آب را در پوست نگه دارید.

درمان موفق پوست کم‌آب بیشتر از اینکه به تعداد محصولات مربوط باشد، به ترتیب درست مراقبت ارتباط دارد. پوست دهیدراته اغلب از یک روتین شلوغ و پر از اسید و لایه‌بردار سود نمی‌برد؛ برعکس، ساده‌سازی می‌تواند نقطه شروع بهتری باشد. یک روتین کاربردی می‌تواند چنین ساختاری داشته باشد:

صبح

1. شست‌وشوی ملایم یا در صورت نیاز، پاک‌سازی سبک
2. سرم یا ژل حاوی ترکیبات جاذب آب
3. مرطوب‌کننده مناسب نوع پوست
4. ضدآفتاب وسیع‌الطیف با SPF 30 یا بالاتر

شب

1. پاک کردن ضدآفتاب و مواد آرایشی
2. شوینده ملایم
3. محصول آبرسان روی پوست کمی نم‌دار
4. کرم مرطوب‌کننده برای کاهش تبخیر آب

این ترتیب یک نکته مهم دارد؛ آبرسانی و مرطوب‌کردن دقیقا یک کار نیستند. ترکیباتی مانند گلیسیرین و هیالورونیک اسید در گروه مواد جاذب آب قرار می‌گیرند؛ در مقابل، مواد انسدادی مانند پترولاتوم به کاهش خروج آب از سطح پوست کمک می‌کنند. ترکیب این عملکردها می‌تواند از نگهداری بهتر آب پشتیبانی کند.

همچنین بهتر است مرطوب‌کننده را خیلی دیر بعد از شست‌وشو استفاده نکنید. AAD توصیه می‌کند محصول مرطوب‌کننده زمانی استفاده شود که پوست هنوز کمی نم دارد، زیرا این کار به حفظ آب کمک می‌کند.

اگر پوست چرب دارید، به جای حذف کامل مرطوب‌کننده، سراغ بافت سبک‌تر و محصول غیرکومدوژنیک بروید. چرب بودن سطح پوست به این معنی نیست که آب کافی در آن وجود دارد.

سخن پایانی

در مهایت، پوست دهیدراته در اصل با کمبود آب در لایه‌های سطحی پوست شناخته می‌شود و با پوست خشک یکسان نیست. مهم‌ترین نکته این است که به جای جنگیدن با چربی یا استفاده مداوم از محصولات قوی، هم‌زمان به آب‌رسانی و حفظ سد پوستی توجه کنید.

یک شوینده ملایم، محصول دارای ترکیباتی مانند گلیسیرین یا هیالورونیک اسید، مرطوب‌کننده مناسب و ضدآفتاب می‌توانند پایه یک روتین منطقی باشند؛ در کنار آن، کاهش آب داغ، شست‌وشوی بیش از حد و لایه‌برداری افراطی اهمیت زیادی دارد.

سوالات متداول

آیا پوست چرب هم می‌تواند دهیدراته شود؟

بله. چربی و آب دو موضوع متفاوت هستند و وجود سبوم روی صورت به معنی آب‌رسانی مناسب نیست. پوست چرب ممکن است هم‌زمان احساس کشیدگی، کدری یا خطوط ریز بیشتری داشته باشد و به یک روتین سبک آبرسان نیاز پیدا کند.

برای پوست دهیدراته آبرسان بهتر است یا مرطوب‌کننده؟

هر دو نقش متفاوتی دارند. ترکیبات آبرسان به جذب یا نگهداری آب کمک می‌کنند و مرطوب‌کننده می‌تواند خروج آب از سطح پوست را کاهش دهد. به همین دلیل استفاده از یک محصول آبرسان و سپس مرطوب‌کننده، در بسیاری از روتین‌ها منطقی‌تر از انتخاب یکی به جای دیگری است.

آیا نوشیدن آب زیاد پوست را کاملا درمان می‌کند؟

نوشیدن مایعات کافی برای سلامت بدن ضروری است، اما تنها راه مراقبت از پوست نیست. عملکرد سد پوستی، شوینده، رطوبت محیط، محصولات مراقبتی و سرعت از دست رفتن آب نیز اهمیت دارند؛ بنابراین نباید همه مشکل را به مقدار آب مصرفی محدود کرد.

آیا هیالورونیک اسید برای پوست کم‌آب مفید است؟

می‌تواند گزینه مناسبی باشد. این ماده در گروه ترکیبات جاذب آب قرار دارد و در محصولات آبرسان کاربرد گسترده‌ای دارد. برای نتیجه بهتر، اغلب استفاده از محصول آبرسان روی پوست کمی نم‌دار و سپس استفاده از مرطوب‌کننده برای کاهش تبخیر آب منطقی است.

چه زمانی برای کم‌آبی پوست باید به متخصص مراجعه کرد؟

وقتی مشکل شدید، دردناک، مداوم یا همراه با ترک، خونریزی، التهاب قابل توجه یا نشانه‌های عفونت باشد، بهتر است متخصص پوست آن را بررسی کند. همچنین در صورتی که با اصلاح روتین و استفاده منظم از مرطوب‌کننده وضعیت بهتر نشود، احتمال وجود یک مشکل پوستی زمینه‌ای باید بررسی شود.

منبع:

healthline.com